“Ach, sure they all speak English anyway”


Fanatics, An Coimisinéir agus Hiroo Onoda, tuairim le Ciarán Dunbarrach

Chuala muid go léir, is dóigh liom, scéal Hiroo Onoda, leifteanant in arm na Seapáine, a throid ar aghaidh tar éis dheireadh an dara chogadh domhanda go dtí 1974.

D’éirigh sé as an chogadh cé nár ghéill sé riamh nuair a tháinig a oifigeach ceannais as an tSeapáin chun orduithe a thabhairt dó chun déanamh amhlaidh.

onoda quits
Deireadh chogadh Hiroo Onoda, cha raibh ach saighdiúir amháin eile fós ag troid tar éis gur éirigh Onoda as.

Fanaiceach ceart a ba é seo, cé gur éirigh go maith leis ina dhiaidh sin agus go bhfuil sé fós beo.

Is ionann fanaiceach agus duine nach féidir dearcadh dhaoine eile a thuigbheáil agus atá dúghafa le cúis ar leith. Dar le Winston Churchill, “is ionann fanaiceach agus duine nach féidir a dhearcadh a athrú agus nach n-athróidh an t-ábhar plé.”

Ní gá mar sin gurb ionann an fanaiceachas agus radacachas cé go mbíonn mearbhall ar dhaoine in amanna agus iad ag iarraidh idirdhealú a dhéanamh eatarthu.

Agus mé ag cur fúm sa Ghaeltacht, tá an focal ‘fanatic’ cloiste agam minic go leor agus daoine ag cur síos ar Ghaeilgeoirí na Galltachta agus ar ghníomhairí teanga sa Ghaeltacht – ní gá a bheith ro-radacach chun an lipéad áirithe sin a mhealladh ort féin.

Ach ní dóigh liom gur féidir an lipéad sin a úsáid i leith an choimisinéara teanga, Seán Ó Cuirreáin.

Coimisinéir de chuid an stáit, ceaptha ag Uachtarán na hÉireann faoi réir Acht na dTeangacha Oifigiúla.

An tseachtain seo caite, rinne Seán Ó Cuirreáin óráid inar léirigh sé gur “cur i gcéill” a bhain le polasaithe an Stáit i dtaca leis an Ghaeilge de ó thús ama.

“Soiniciúlacht, cur i gcéill agus an mhéar fhada a bhí sa treis,” a dúirt sé, “B’ionann sin agus an Stát ag rá le pobal na Gaeltachta “Labhraígí Gaeilge le chéile, coinnígí beo í mar theanga phobail ach ná labhraígí linne í!”

An tUachtarán Máire Mhic Giolla Íosa agus An Coimisinéir Teanga Seán Ó Cuirreáin
An tUachtarán Máire Mhic Giolla Íosa (mar a bhí ag an am a glacadh an pictiúir) agus An Coimisinéir Teanga Seán Ó Cuirreáin

Níor bhain sé féin úsáid as na focail ‘bréaga’ agus ‘bréagóirí’ ach i ndiaidh dom a óráid a léamh, ní bheadh aon leisce orm na focail sin a úsáid.

Óráid láidir, ciallmhar, réasúnta agus radacach a bhí ann – bunaithe ar thaighde agus ar fhíricí.

Mar sin féin, cha raibh mórán de raic ann, níl aon chaint air sna meáin Bhéarla, ní raibh aon agóid ann mar gheall air.

Tá muid chomh coimeádach séimh is a bhíomar riamh. Tá an fhírinne nochtaithe agus is searbh lofa an fhírinne chéanna ach níor mhaith leis an chuid is mó againne rud ar bith a dhéanamh faoi – muidne ró-bhuartha faoin lipéad gránna sin – fanatic.

Tá mé féin spreagtha ag an gCoimisinéir chun mo chearta teanga iomlán a iarraidh, cé go bhfuil mé cinnte go mbeidh mé thíos leis. Admhaím nár iarr mé i gcónaí iad – ar eagla go ndéarfadh daoine gur fanaiceach mé is dócha.

Bíodh acu.

Dúirt Gaeilgeoir mór le rá a bheadh clú air mar dhuine measartha uair amháin liom gur fanaiceach gach duine atá go fóill ag caint i nGaeilge agus nár cheart a shéanadh nó a bheith buartha faoi.

Níl a fhios agam faoi sin caithfidh mé a rá, an ionann dílseacht agus fanaiceachas? An fanaiceach gach duine atá a roghnaíonn Polainnis a labhairt sa teach seachas Béarla mar shampla?

Dúirt an Coimisinéir, “Ba cheart go gcinnteoidh na leasuithe atá le déanamh ar an Acht Teanga go mbeidh Gaeilge ag fostaithe an Stáit a bheidh ag freastal ar phobal na Gaeltachta, gan cheist, gan choinníoll.”

Is beag Gaeilgeoir nach n-aontódh leis sin cé gur mhó an méid againn a bheadh gan mórán dóchais go dtarlóidh sé sin tar éis go bhfuil fimíneacht an stáit agus naimhdeas eilimintí áirithe sa stáitseirbhís léirithe arís eile.

Ach, cé go n-aontaím go láidir leis an choimisinéir, smaoiním ar an réaltacht sa Ghaeltacht, poist á gcruthú ag an Údarás gan aon choinníoll teanga is nach ndéanann a dhath don Ghaeilge.

supermacs-e1331405124461
Fonn ort seo a ithe? Bíodh Béarla agat

Agus na gnólachtaí seo, caiféanna, chippies, siopaí, agus tithe tábhairne I gceart lár na Gaeltachta, ar le cainteoirí dúchais iad den chuid is mó ach a fhostaíonn daoine gan Ghaeilge ….

“Sure nach bhfuil Béarla acu ar fad?” a deirtear, “Agus ar ndóigh, ní bheifeá ag cur isteach ar dhuine ar bith … seachas na fanatics sin ar ndóigh.

Fiú as na rudaí sin a lua, tá a fhios agam go gcuirfidh cuid mhór daoine síos orm mar fhanaiceach gan chiall ach an féidir a bheith ag súil le seirbhís Ghaeilge ón stát nuair nach mbacann go leor gnólachta áitiúla leis an choinníoll chéanna?

Títear domsa gurb iad lucht an Bhéarla éigeantaigh na fíor-fanatics sa scéal seo agus mar a dheireadh na seandaoine, tá measarthacht ar achan rud, agus ní hionann do bhunchearta teanga a iarraidh i do thír féin agus a bheith fós ag troid tríocha bliain tar éis gur chríochnaigh an cogadh.

An fhírinne shearbh faoin stát is an Ghaeilge

4 thuairim ar ““Ach, sure they all speak English anyway”

  1. Ár dtír. Ár dteanga.
    Ach fós tá neart daoine faoi ordóg Shasana a chaith drochmheas ar ár dteanga. Tá cúnamh ag teastáil ó dhaoine mar sin. Tá siad gortaithe ag an stair is faitíos orthu mar a bhí ortsa agus orm. Bí lách agus foighneach leo ach ná lig daoine tú a stopadh is tú ag labhairt do theanga féin.
    Seo an t-am. Bliain na Gaeilge. Ach déan i gceart é is creid. Is féidir linn Gaeilge a bheith againn i ngach áit. Domsa, is Gaeltacht í an tír go léir.
    Anois, ba chóir do gach siopa sa tír tosnú le ‘Fáilte go …’ agus críochnú le ‘Slán agus beannacht.’ Níl sé ró-dheacair d’éinne agus i bhfad níos deise ná ‘Have a nice day.’
    Bíodh Gaeilge i ngach áit #giga agus tarraing na meáin is an rialtas isteach ann.
    Bíodh múinteoirí againn le cuidiú leis na TD labhairt as Gaeilge. Lig dóibh labhairt ar a son I mbliana más gá ach bíodh sé le tuiscint más maith leat bheith i do TD as seo amach, bíodh Gaeilge agat.
    Náire: s an fhadhb agus fuaireamar é ón gcos ar bolg.
    Bród inár dteanga is ár gcultúr: sin an leigheas.

    Ar aghaidh linn gach lá i ngach áit go fonnmhar ag tabhairt dá chéile.
    Maith thú is fáilte go dtí an club. #gael

  2. Maidir leis an saighdiúr sin, íospartach den fanaiceacht a bhaineann le bolscaireacht agus impiriúlachas. Níl sé i gceist againn daoine a mharú ná céasadh a úsáid ná leanúint go dall.
    Maidir le Churchill, tá ‘fhios againn céard a cheap sé fúinn.
    Tá ár gcás difriúil, buíochas le Dia.
    Maith agat as an alt seo a scríobh.
    Fuinneamh agus gluaiseacht ag teastáil ANOIS.

Freagra

Líon amach do chuid faisnéise thíos nó cliceáil ar dheilbhín le logáil isteach:

Lógó WordPress.com

Is le do chuntas WordPress.com atá tú ag freagairt. Logáil Amach /  Athrú )

Pictiúr Google

Is le do chuntas Google atá tú ag freagairt. Logáil Amach /  Athrú )

Peictiúr Twitter

Is le do chuntas Twitter atá tú ag freagairt. Logáil Amach /  Athrú )

Pictiúr Facebook

Is le do chuntas Facebook atá tú ag freagairt. Logáil Amach /  Athrú )

Ceangal le %s