Gaeilge Mhanann Chomhráiteach (8)


Palchey phuddas as skeddan dy-liooar

 Photo by u0410u043bu0435u043au043au0435 u0411u043bu0430u0436u0438u043d on Pexels.com

Jeeagh quoi ta bio!

Déach caé tá bio!

Look who’s here! (Look who’s alive)

Yn dooinney-hene, Dannie Cain!

An duine-fhéin, Dannie Cain!

The man himself, Dannie Cain!

S’foddey neayr’s honnick mee uss

‘S’fada an uair ‘s chonnaic mi thus’

It’s a long time since I saw thee

C’red t’ou uss jannoo ayns Purt le Moirrey?

C’réad t’ thú thus’ déanamh anns Purt le Moire?

What are you doing in Port St. Mary?

Ta mish ec yn eeastagh mleeaney

Tá mis’ aig an iastach i mbliana

I am at the fishing this year

Va shin gobbragh mooie jeh’n Cholloo riyr

Bha sinn ‘g obrach ‘muigh den Cholú ‘réir

We were working out off the Calf last night

Haink shin stiagh ayns y phurt mysh shey er y chlag moghrey jiu

Thainc[1] sinn ’steach anns a’ phurt múis sé air a’ chlag móra diu

We came into the harbour about six o’clock this morning

Vel monney[2] baatyn-eeastee gobbragh?

Bheil mona bátan-iastaigh ‘g obrach?

Are there many fishing boats working?

Cha nel agh queig baatyn Manninagh

Chan eil ach cúig bátan Manannach

There are only five Manx boats

Row monney skeddan eu? Cha row

Robh mona scadán aiu? Cha robh

Had you much herring? No

S’goan[3] ta’n skeddan ec y traa t’ayn

‘S’ gann[4] tá’n scadán aig a’ tráth t’ann

The herrings are scarce at present

Nagh row lane-eayst ayn riyr?

Nach robh lán-east’[5] ann ‘réir?

Wasn’t there a full moon last night?

Va, shen yn oyr[6] nagh dooar shin veg!

Bha, sein an ábhar nach d’fhuair sinn bheag!

Yes. that’s the reason we got nothing!

Jed shiu magh reesht fastyr[7]

dTéid siu ‘mach ‘ríst feastar diu?

Will you go out again this evening?

Cha jed, nagh nee Jesarn t’ayn?

Cha dtéid, nach n-í Dia Sathairn t’ann?

No, isn’t it Saturday?

As bee laa ny vairagh Jydoonee

As bidh lá na mháireach Dia Domhnaigh

And tomorrow will be Sunday

Cha jagh rieau Manninagh dooie gys obbyr er y Ghoonaght

Cha deach riamh Manannach dúthaí gus obair air a’ Domhnacht

No true Manxman ever went to work on the Sabbath

Vel shiu kiarail[8] goll thie dy chur shilley orroo?

Bheil siu caeraéil gol taigh dá chur siolladh orru?

Do you intend going home to put a sight on them?

Cha nel, my vees ooilley dy mie, beemayd ayns Rhumsaa ‘sy chiaghtin shoh cheet

Chan eil, ma bhidheas uile da maith, bímiod anns Rhumsaa sa tseachtain seo tíot

No. if all is well. we shall be shall in Ramsey this coming week

Mannagh vel oo goll thie eisht, trooid as gow jinnair marin mairagh

Mannach bheil thú gul taigh eist, trobhad as gabh dinnéar mairinn ‘máireach

If you’re not going home then, come and have dinner with us tomorrow

Nee’m, gur eh mie mooar[9] eu

Ním, go robh e maith mór aiu

I will, thank you very much


[1]Baineadh úsáid as an litriú seo chun an fhoghraíocht a chur in iúl ach b’fhéidir cás a dhéanamh ar son an litriú ‘tháinig’, atá in úsáid in Albain agus in Éirinn agus a bhíodh in úsáid sa Ghaeilge Chlasaiceach.

[2]Féach GA ‘manadh’ (Williams). manadh /manəɣ/ fir. gin. -aidh, iol. -aidhean 1 omen, sign (usually some form of light) 2 apparition (Am Faclair Beag). Úsáidtear é in abairtí diúltacha amháin.

[3]< G. Gann.

[4]Fágadh an litriú seo mar atá i nGA agus i nGE ar an ábhar go bhfuil dhá fhuaimniú éagsúla ar an fhocal in Eilean Mhanann.

[5] Cf. GA easga, ‘Archaic Moon’ (Dwelly) & GÉ éasca (Dineen)

[6]Faightear “shen y fa” (sein a’ fáth) chomh maith. Is suimiúil gur cosúil úsáid ‘ábhar’ sa chás seo agus Gaeilge Oirialla.

[7]   Dar le Juan Y Geill tá sé deacair aimsir fháistineach na mbriathar neamhrialta  a fhoghlaim de ghlanmheabhair, agus i measc chainteoirí ó dhúchas [chualathas] jean oo cheet? (déan thú tíot?) in áit jig oo? (‘dtig thú?). Dar leis go nglactar le húsáid ‘jannoo‘ (<déanamh) sa chaoi seo i nGaeilge Mhanann labhartha. Mar a gcéanna, sa mhodh foshuiteach … cha jinnagh eh clashtyn rhym. (cha deanadh e claistin rium), ‘He would not hear me.’

[8]Ón Bhéarla, ‘care’

[9]Léiríonn foghraíocht an fhocail seo, /mu:r/ an caidreamh a bhí idir Ghaeilge Mhanann agus Gaeilge na Mumhan.

Freagra

Líon amach do chuid faisnéise thíos nó cliceáil ar dheilbhín le logáil isteach:

Lógó WordPress.com

Is le do chuntas WordPress.com atá tú ag freagairt. Logáil Amach /  Athrú )

Peictiúr Twitter

Is le do chuntas Twitter atá tú ag freagairt. Logáil Amach /  Athrú )

Pictiúr Facebook

Is le do chuntas Facebook atá tú ag freagairt. Logáil Amach /  Athrú )

Ceangal le %s