Briseadh : “Spásas” don tUltach

Tuigtear go raibh cruinniú idir fhoilsitheoirí ‘An tUltach’, Comhaltas Uladh, agus Foras na Gaeilge inniu agus go raibh an cruinniú sin dearfach.photo

Tuigtear dúinn go bhfuil “spásas” ann don tUltach mar thoradh ar an chruinniú seo.

Bhí baol ann go mbeadh deireadh leis an iris sheanbhunaithe tar éis gur fógair FnaG go mbeadh deireadh lena maoiniú an tseachtain seo caite – rud a spreag raic in Ultaibh.

Beidh cruinniú ag CATT amach maidir leis an Samhail Nua Maonaithe agus táthar ag súil go mbeidh deireadh leis an phróiseas sin anois agus toradh air.

Tá fanacht fada beagnach thart.

Beidh tuilleamh againn ar an dá scéal seo amárach.

Feachtas ar son ‘An tUltach’

Tá an feachtas ar son na hirise ‘An tUltach’ ag bailiú nirt, tá an iris seanbhunaithe faoi bhagairt anois agus é fógartha ag Foras na Gaeilge go bhfuil siad ag cur deireadh lena mhaoiniú.

photo

Tá go leor Gaeilgeoirí a bhfuil proifíl ard acu ag léiriú a dtacaíocht don iris agus tá na torthaí á fhoilsiú ar leathanach Facebook na hirise.

Seo roinnt de na hacmhainní

Gerry Oates, scríbhneoir 

“Ba mhór an náire orainn go léir má ligtear don iris íocónach seo dul in éag de dheasca easbhaidh maoinithe go háirithe san am i láthair nuair atá borradh ar leith ar an Ghaelscolaíocht ar fud na tíre. Cá bhfuil mar thig linn an scéal a mhíniú don aos óg atá ag brath orainne le haghaidh treorach? Orainn-ne mar Ghaeil Uladh is ar na húdaráis nó dream ar bith a bhfuil sé ar a gcumas an chéim seo ar gcúl a chosc a bhéas an náire. ‘Sé mo bharúil gur chóir dúinn teacht le chéile chun beart a leagan amach a chuirfeas ar shúile na n-údarás go bhfuil muid i ndáiríribh faoin iris a shábháil.”

 Lillis Ó Laoire, amhránaí, léachtóir agus Ceann Scoil na dTeangacha in Ollscoil na hÉireann, Gaillimh.

 “Tacaím go hiomlán leis an tUltach agus ba mhór an trua agus an náire dá gcuirfí deireadh leis an iris atá ar an cheann is faide atá á fhoilsiú sa Ghaeilge.”

Seamas Mac Annaidh, scríbhneoir

Ba mhaith liom tacaiocht a leiriu le ‘An tUltach’ chomh maith. D’fhoilsigh an t-iris roinnt mhaith piosai uaim thar na blianta.

 Panu Petteri Höglund, scríbhneoir

Is mór an trua má imíonn iris eile Gaeilge de dhroim an domhain. Tá preas agus iriseoireacht na Gaeilge ar an dé deiridh agus ní féidir an teanga a choinneáil bord ar bhord leis an saol nua-aimseartha gan preas ceart a bheith ann le cur síos a thabhairt ar imeachtaí agus ar smaointí an tsaoil mhóir sa teanga.

Art Hughes, leachtóir

 Tá an iris seo mar bhunchuisle ag an Ghaeilge i gCuige Uladh leis na glúnta.

 Áine Ní Bhreasláin, iriseoir le TG4

  I mo thuairim féin chothaigh an tUltach saibhreas litríochta an Chúige, spreag sé scolairí ina dtaighde Agus chur Agus cuireann sé aoibhneas Ar lucht leitheoireachta na Gaeilge. Ba mhór an feall a léithid de sheod a chailleadh.

 Aogán Ó Fearghail – Iar-Uachtarán Chomhairle Uladh, CLG.

 “Nuair atá teanga i mbaol, tá géarghá le foilseacháin ar ardchaighdeán a choinníonn scríbhneoireacht sa teanga sin beo agus níos tábhachtaí fós, canúint faoi leith atá faoi bhrú, is ceart an chanúint sin a chaomhnú don chéad ghlúin eile trí mheán na scríbhneoireachta. Seo a dhéanann An tUltach le snas.”cludach

Ní léir go bhfuil aon fheachtas ar bun go fóill ar son ‘Feasta’, cé go bhfuil an iris sin san fhaopach céanna.

Féach chomh maith

Feasta : Mac Fhearghusa dóchasach

Arbh fhéidir go bhfuil ‘Feasta’ faoi bhagairt chomh maith?

“Níl muid buailte fós” – An tUltach

Deireadh le maoiniú an tUltach

Dea-scéal do NÓS

Má tá míchinnteacht ann maidir le todhchaí ‘Feasta’ agus ‘An tUltach’ faoi láthair, ní amhlaidh an scéal don iris stílbheatha ‘NÓS’.17890_235803289891029_2026697529_n

Tá sé curtha in iúl ag foilsitheoir agus eagarthóir NÓS, Tomaí Rua Ó Conghaile, go mbeidh an iris ar fáil i siopaí Easons, sin 63 siopa ó mhí Lúnasa ar aghaidh.

Is féidir NÓS a léamh ANSEO.

Féach chomh maith.

Feasta : Mac Fhearghusa dóchasach

Arbh fhéidir go bhfuil ‘Feasta’ faoi bhagairt chomh maith?

“Níl muid buailte fós” – An tUltach

Deireadh le maoiniú an tUltach

Feasta : Mac Fhearghusa dóchasach

Tá sé ráite ag eagarthóir ‘Feasta’, Pádraig Mac Fhearghusa, go bhfuil sé féin dóchasach maidir le todhchaí ‘Feasta’ agus ‘An tUltach’ mar aon.

Mar a thuairiscigh an suíomh seo inné, tá sé socraithe ag Bord Fhoras na Gaeilge deireadh a chur le deontais reatha an dá irise, a bhí mar chuid de dheontais a máthair-eagraíochtaí, Conradh na Gaeilge agus Comhaltas Uladh, ó mhí Iúil ar aghaidh.

Eagarthóir 'Feasta', Pádraig Mac Fhearghusa
Eagarthóir ‘Feasta’, Pádraig Mac Fhearghusa

Tá go leor buairimh ann in Ultaibh maidir le todhchaí ‘An tUltach’ ach tá Pádraig Mac Fhearghusa níos dóchasaí.

I ráiteas leis an suíomh seo, dúirt sé, “Níl fhios agam cad atá beartaithe ag an bhForas ach bheadh ionadh orm mura mbeadh maoiniú ann go deireadh na bliana.

“Samhlaim go mbaineann an t-athrú atá á dhéanamh ar an modh maoinithe le suirbhé a bheith ar siúl ag an bhForas faoi nuachtán Gaeilge, léitheoireacht agus léitheoirí.

“An dearcadh atá ag Feasta i gcónaí ná gur gá ardáin éagsúla a bheith ann chun an scríbhneoireacht agus scríbhneoirí nua a chothú. Ní monailit atá uainn.

“Is géar atá na háiseanna poiblíochta agus cruthaitheachta seo de dhíth tráth a ndeineann nuachtáin Bhéarla na tíre neamhshuim i gcoitinne dá bhfuil ar siúl i bhfoilsitheoireacht na Gaeilge, tráth a bhfuil cúlú ar an gclúdach a dheineann RnaG féin ar leabhair agus ar litríocht, gan trácht ar easpa suime TG4 ina bhfuil déanta agus á dhéanamh i bhfoilsitheoireacht na Gaeilge.

“Bheinn den tuairim go ndéanfar cúram den Ultach agus de Feasta araon,” a dúirt sé.

Mar sin féin tá sé ráite ag leas-phríomhfheidhmeannach an Fhorais, Seán Ó Coinn nach bhfuil aon chinnteacht ann maidir le maoiniú agus táthar ag rá gur féidir go mbeidh cluiche ‘musical chairs’ i gceist maidir le deiseanna maoinithe don dá iris. Is é sin le rá, nach bhfuil ar fáil ach deontas amháin.

Idir an dá linn, tá ‘Hannibal Lecter is na hirisí Gaeilge’ baiste ag an tráchtaire Concubhar Ó Liatháin ar Fhoras na Gaeilge i mblag ar an suíomh ‘iGaeilge’ inniu.

Féach chomh maith 

Arbh fhéidir go bhfuil ‘Feasta’ faoi bhagairt chomh maith?

“Níl muid buailte fós” – An tUltach

Deireadh le maoiniú an tUltach

Éist le Réamonn Ó Ciaráin, Cathaoirleach an tUltach ag caint le RnaG

Arbh fhéidir go bhfuil ‘Feasta’ faoi bhagairt chomh maith?

Ciarán Dúnbarrach

Beidh ar ‘An tUltach’ agus ar ‘Feasta’ cur isteach ar dheontas ar leith ó Fhoras na Gaeilge chun an tréimhse idir Iúil agus Nollaig 2013 a mhaoiniú.cludach

Tá sé curtha in iúl ag Foras na Gaeilge don ‘Tuairisceoir’ gur “thóg Bord Fhoras na Gaeilge cinneadh gan “An tUltach” agus “Feasta” a mhaoiniú don tréimhse Iúil go Nollaig 2013 tríd an mhaoiniú a chuirtear ar fáil do Chomhaltas Uladh i gcás ‘An tUltach’, agus do Chonradh na Gaeilge i gás Feasta mar chuid de bhunmaoiniú na n-eagraíochta sin.”

“Is é rud, áfach, gur chinn an Bord gur féidir le ‘An tUltach’ agus le ‘Feasta’ iarratais ar leith a dhéanamh chuig Foras na Gaeilge don tréimhse sé mhí sin i dtaca leis an dá iris sin de,” a deir an ráiteas.

Tuigtear dúinn nach bhfuil aon chinnteacht go bhfaighidh ceachtar acu aon mhaoiniú.

Fuair ‘An Tuairisceoir’ an ráiteas seo a leanas ó Fhoras na Gaeilge tráthnóna …

Cheadaigh Foras na Gaeilge ar a chruinniú i mBéal Feirste ar an 27 Meitheamh €2.78m mar dheontais sa dara sciar de mhaoiniú d’eagraíochtaí bunmhaoinithe Gaeilge thuaidh agus theas don tréimhse ó thús mhí Iúil agus deireadh na bliana. Tá na cinneadh sin ag teacht le cinneadh a rinne an Chomhairle Aireachta Thuaidh Theas ar a cruinniú in Ard Mhacha i Márta 2012, agus fágann sin gur iomlán de €6.25m atá ceadaithe ag Foras na Gaeilge in 2013 do na 19 eagraíochtaí bunmhaoinithe Gaeilge thuaidh theas, ísliú is ionann agus 4.2% ar dheontais 2012 don na heagraíochtaí Gaeilge.

De réir an mhaoinithe sin atá ceadaithe ag Foras na Gaeilge do na heagraíochtaí bunmhaoinithe, beidh ar a gcumas leanúint ar aghaidh lena n-obair ag tacú le cur chun cinn na Gaeilge thar raon leathan de réimsí gnímh go dtí deireadh na bliana. Le cois tacú le costais reáchtála na n-eagraíochtaí, cuirfidh an maoiniú seo ar a gcumas do na heagraíochtaí bunmhaoinithe Gaeilge tabhairt faoi imeachtaí agus faoi thograí a thacaíonn le tosaíochtaí do chur chun cinn na Gaeilge mar atá á léiriú sa Straitéis 20 Bliain don Ghaeilge ó dheas agus le forbairtí reatha i gcur chun cinn na Gaeilge ó thuaidh, ar nós Líofa.

Tá an maoiniú sin á cheadú i gcomhthéacs an phróisis chuíchóirithe a bhaineann le hathstruchtúrú earnáil na Gaeilge de réir threoir na Comhairle Aireachta Thuaidh Theas, ar cuireadh tús leis in 2008. Leanfaidh Foras na Gaeilge de bheith ag comhoibriú leis na heagraíochtaí bunmhaoinithe Gaeilge sna míonna amach romhainn lena chinntiú go bhfuil tosaíochtaí aitheanta i gcur chun na teanga á bhforbairt.

Tá Foras na Gaeilge ag cur an mhaoinithe seo ar fáil le linn tréimhse ina bhfuil buiséad an Fhorais féin bheith á ísliú go mór. Íslíodh buiséad Foras na Gaeilge 6% in 2012, agus idir na blianta 2008 agus 2012 baineadh breis agus 20% de bhuiséad iomlán Fhoras na Gaeilge, suim is ionann agus €5m. Táthar den tuairim go mbeidh ísliú suntasach eile le déanamh ar bhuiséad an Fhorais trasteorann Gaeilge i mbliana agus in 2014.

Thóg Bord Fhoras na Gaeilge cinneadh gan “An tUltach” agus “Feasta” a mhaoiniú don tréimhse Iúil go Nollaig 2013 tríd an mhaoiniú a chuirtear ar fáil do Chomhaltas Uladh i gcás ‘An tUltach’, agus do Chonradh na Gaeilge i gás Feasta mar chuid de bhunmaoiniú na n-eagraíochta sin. Is é rud, áfach, gur chinn an Bord gur féidir le ‘An tUltach’ agus le ‘Feasta’ iarratais ar leith a dhéanamh chuig Foras na Gaeilge don tréimhse sé mhí sin i dtaca leis an dá iris sin de.

Féach chomh maith

“Níl muid buailte fós” – An tUltach

Deireadh le maoiniú an tUltach

Éist le Réamonn Ó Ciaráin, Cathaoirleach an tUltach ag caint le RnaG

“Níl muid buailte fós” – An tUltach

Tá sé ráite ag Cathaoirleach na hirise ‘An tUltach’, Réamonn Ó Ciaráin nach bhfuil an iris “buailte fós.”images

Mar a thuairiscigh an Tuairisceoir inné, tuigtear don Ultach go bhfuil deireadh le maoiniú Fhoras na Gaeilge don iris, atá ar an tsaoil ó bhí 1924 ann.

In ráiteas leis an Tuairisceoir, dúirt sé, “Tá gnéithe áirithe dár gcultúr Gaelach gur fiú a chosaint agus a chaomhnú – tá an tUltach ar cheann de na gnéithe sin agus 90 bliana chóir a bheith slánaithe.”

 “Bhí mé ag caint le cúpla ball foirne ón Fhoras a dhearbhaigh gur féidir le Comhaltas Uladh cur isteach ar mhaoiniú don tUltach ach nach dtig aon bharrántas a thabhairt.
“Beidh an tUltach scártha ón mháthair-eagraíocht agus bheinn buartha faoi stádas na hirise amuigh léi féin. Beidh soiléiriú i scríbhinn de dhíth orainn.”
Ach chríochnaigh sé ag rá, “Níor cháill mé dóchas riamh.”

Dúirt sé i dtvuit ar maidin :

“An-bhuíoch go deo as na teachtaireachtaí go léir faoi mhaoiniú An tUltach – níl muid buailte fós.”

Tá litir curtha aige chuig lucht tacaíocht na hirise chomh maith, ag cur na ceiste :

“Fearg, suaitheadh intinne agus díoma orm leis an scéal nach mbeidh maoiniú ar fáil! Cad chuige nach bhfuil An tUltach luaite GO FÓILL ag Foras na Gaeilge sa phlean nua maoinithe. Tá míniú de dhíth. Tá 90 bliana d’oidhreacht shaibhir taobh thiar dínn.”

“Bheinn go mór faoi chomaoin agat ach cibé tionchar atá agat a Ghaeil mhaithe a úsáid leis an scéal seo a chur ina cheart,” ar seisean.

Cé gur tuairiscíodh gurb é an tUltach an iris Ghaeilge is sine ar an tsaoil, tuigtear dúinn anois gur leis an iris ‘An Timire’ an onóir sin, tá sé ar an tsaoil ó bhí 1911 ann.

Tá ‘An Tuairisceoir’ ar lorg ráiteas ón Fhoras i dtaca leis an ábhar seo.

https://twitter.com/Tuairisceoir

Féach chomh maith 

Deireadh le maoiniú an tUltach

Deireadh le maoiniú an tUltach

Tuigtear don Tuairisceoir go bhfuil sé curtha in iúl ag Foras na Gaeilge don iris Ghaeilge ‘An tUltach’ go bhfuil siad ag cur deireadh le maoiniú na hirise.AntUltach

Tuigtear go bhfuil baol nach beag ann go gcuirfear deireadh le maoiniú na heagraíochta a fhoilsíonn na Iris, Comhaltas Uladh, an taon eagraíocht Ghaeilge atá maoinithe ach go hiomlán deonach.

Ní fhaigheann an tUltach ach £16k sa bhliain, sin mar chuid de mhaoiniú foriomlán Chomhaltas Uladh.

Caitear an chuid eile de mhaoiniú an Chomhaltais ar scoláireachtaí Gaeltachta a sholáthar as siocair gur eagraíocht dheonach é an Comhaltas.

Tá go leor fearg agus díomá á léiriú in Ultaibh agus an scéal millteanach seo á scaipeadh.

Is é ‘An tUltach’ an  Iris Ghaeilge is sinne ar an tsaol, tá sé a fhoilsiú ó bhí 1924 ann, an iris Ghaeilge is fadbhunaithe i dteanga Cheilteach ar bith.

Ní fios cad atá i ndán don iris anois.

Dar le colúnaí na hirise ar Twitter, ‘Maguaird’ “Níl iris Ghaeilge Chúige Uladh ag teacht le tosaíochtaí an Fhorais, is cosúil.”

Bhí ardmholadh ag An Dr. Regina Uí Chollatáin ina tuairisc ‘Tuarascáil ar straitéis úr maidir le Foras na Gaeilge i leith earnáil na meán Gaeilge clóite agus ar líne – Athláithriú agus athshealbhú teanga’, a choimisiúnaigh Foras na Gaeilge, i leith na hirise seo.

“Seirbhís fhiúntach á soláthar ar phobal ar leith agus ag éirí go maith leis an iris freastal ar chanúintí an tuaiscirt agus an iarthuaiscirt sa chomhthéacs sin agus i gcomhthéacs an eagrais, Comhaltas Uladh.”

“Tá an fóram seo éifeachtach agus tarraingteach. Tá claonadh Ultach ar dhearadh agus ar ábhar na hirise féin agus cloítear leis an gcur chuige seo a thugann tús áite do phobal ar leith. De thoisc fadsaoil na hirise fosta feileann an chruth ina bhfuil sí faoi láthair don phobal úd ach tugann an blag ardán eile agus stádas eile dá réir don iris.”

“Tá saibhreas agus luach ar leith leis an iris seo sa dóigh go bhfuil gné an chanúnachais ag baint léi. Gné eisceachtúil de na meáin Ghaeilge chlóite agus ar líne í seo nach bhfuil á saothrú ag an leibhéal céanna i bhfóraim eile iriseoireachta atá maoinithe ag Foras na Gaeilge.”

“Tá caighdeán ard gairmiúlachta le feiceáil ar an iris seo agus is léir go bhfuil polasaí agus straitéis ar leith eagarthóireachta agus bainistíochta a leanúint ag an bhfoireann atá ina bhun.”

“Éiríonn leis an iris seo ábhar fiúntach, spreagúil, spéisiúil a sholáthar don spriocphobal a bhfuil sí ag freastal air ach tá an spriocphobal aitheanta in ábhar na hirise. Tá gné chaomhnú an chultúir Ultaigh le braistint go láidir ar ábhar agus ar dhearadh na hirise ach cuireann sé seo leis an iris seo seachas a mhalairt, mar is léir go bhfuiltear ag cloí le polasaí ar leith eagarthóireachta,” ar sise.

Thuairiscigh Ciarán Dunbar ón suíomh seo ar nuacht TG4 an tseachtain seo caite go raibh an baol seo ann.

Tá blag ag an iris anseo http://antultach.wordpress.com/