Ménage à Trois – FF, FG 7 SF

Tuairim le Ciarán Dúnbarrach

Sin é mar sin, ar ais ar scoil, deireadh leis an tsamhradh agus níos tábhachtaí arís deireadh, tá súil againn, le séasúr na seafóide sna meáin.

Beidh ár bpolaiteoirí ar saoire rud beag níos mó áfach, ní bheidh siadsan ar ais ar scoil go dtí leath i ndiaidh a dó Dé Céadaoin, 18 Meán Fómhair, tar éis naoi seachtaine ar saoire.

Beidh Tionól an Tuaiscirt i mbun ghnímh, más é sin an focal cuí, arís Dé Luain 9 Meán Fómhair.

PA-13871838-390x285
Gerry Adams, ceannaire Shinn Féin – Ar bhféidir leis an bhfaitíos, nó an deistín fiú, roimh an fhear seo Fine Gael agus Fianna Fáil a bhrú le chéile?

Ar na scéalta polaitíochta is mó agus is seafóidí a bhí againn i séasúr na seafóide i mbliana bhí an ceann faoi athshainmhíniú ar choincheap an phósta chun pósadh idir Fhianna Fáil agus Fine Gael a chur san áireamh.

Chuala muid go leor tráchtairí ag caint faoin phósadh seo ar dhóigh go sílfeadh duine go mbeadh sé ar dhóigh éigin réalaíoch. Comhairle in aice lena dtoil féin atá ann.

Ar ndóigh, tá comhrialtas idir an dá pháirtí luaite ag Mary O’Rourke, iar-leas-cheannaire Fhianna Fáil. Ar lámh amháin, chan ionann sin is cumasc eatarthu ach tá na difríochtaí idir an dá pháirtí chomh caolchúiseach sin ná gurb é sin an toradh nádúrtha ar chomhrialtas eatarthu.

Sin cad tuige nach dtarlóidh comhrialtas eatarthu dar liom, seo cén fáth.

In 2011, fuair Fine Gael 36.1% den vóta, fuair Fianna Fáil 17.4%, sin 53.5% le chéile, ach toghchán as an ghnáth a bhí ann. Sa toghchán roimhe sin 2007, fuair Fianna Fáil 41.5% agus fuair Fine Gael 22.5%, sin 64% nuair a chuirtear le chéile iad.

Agus i dtoghchán 2002, bhí 67% den vóta ag an dá pháirtí mhór seo curtha le chéile.

Seo an rud, i dtír ar bith daonlathach, chan go minic a tharlódh sé go bhfaigheadh páirtí ar bith níos mó ná 60% den vóta.download

Níor sháraigh Fianna Fáil féin 50% den vóta ó fuair siad 50.6% in 1981, faoi cheannaireacht Rí Inis Mhic Aoibhleáin, Séarlas Ó hEochaidh.

Is dóigh liomsa, dá dtiocfadh siad le chéile, go dtitfeadh a vóta comhcheangailte ó 60% nó níos mó go tuairim is 40% thar oíche agus go gcaillfeadh a lán teachtaí dála a suíochán dá bharr.

Mar a deir an Béarla, cha vótálann turcaithe don Nollaig.

Ciallaíonn an córas seo go raibh Fianna Fáil nó Fine Gael i gcumhacht ó bhí 1923 ann. Go bunúsach mar sin, ó thaobh pholasaithe sóisialta agus eacnamaíochta de, bhí stát aonpháirtí againn ó bunaíodh an stát. An rud is  áistí faoi ná gurb é sin toil na dtoghthóirí.

Chan ionann sé sin is a rá nach bhfuil miondifríochtaí idir Fhianna Fáil agus Fine Gael, tá agus tá suntas leo.download (1)

Deirtear gurb é an bhun-difríocht a bhíodh ann riamh ná go raibh Fine Gael dílis don stát, an stát a bhunaigh siad, go raibh Fianna Fáil dílis dá bpáirtí agus don náisiún, seans gurb ionann an dá rud dar leo, thar an stát.

Ar an lámh eile, bhí Sinn Féin dílis dá ngluaiseacht féin idir pháirtí agus arm riamh agus don náisiún mar a thuigtear dóibh é gan aon dílseacht don stát idir.

Tá cuid mhór de na tuairimí seo spreagtha ag an fhaitíos go mbeidh Sinn Féin agus Gerry Adams go háirithe mar chuid den chéad rialtas eile.

Dá mbeadh rogha ann, tá mé ag déanamh go roghnódh Fianna Fáil dul i mbun chomhrialtas le Sinn Féin ach go roghnódh Fine Gael Fianna Fáil.

Rachadh Sinn Féin isteach le dream ar bith ar an tsaol, fiú dream a chreideann go bhfuil an domhan 3,000 bliana d’aois agus gurb an Pápa an frithChríost – tá fianaise agam don ráiteas sin don té atá in amhras faoi.

Mar sin féin, bheinn den tuairim, cé gur breá le Sinn Féin a bheith i gcumhacht thuaidh agus theas don bhliain chomórtha ar Éirí Amach na Cásca 1916, bheadh siad níos sásta arís dá dtiocfadh leo Fianna Fáil is Fine Gael a bhrú le chéile – ach arís, sin fáth eile nach dtarlóidh sé dar liomsa.

Cleamhnas idir Fhianna Fáil agus Fine Gael?

Cleamhnas idir Fhianna Fáil agus Fine Gael?

Ba cheart cuimhneamh ar chomhrialtas idir Fianna Fáil agus Fine Gael tar éis an Chéad Olltoghchán eile a scríobhann Seán Mícheál Ó Donnchadha

pa-10341145-390x285
Ceannaire Fhine Gael, Enda Kenny (ar chlé) agus Micheál Martin, ceannaire Fhianna Fáil ar dheis – arbh fhéidir dá ndá pháirtí teacht le chéile faoi dheireadh?

De ghnáth i bhformhór tíortha daonlathacha san Iarthar bíonn páirtithe polaitíochta roinnte idir chlé agus dheas. Ar an drochuair in Éirinn de dheasca an chogaidh Cathartha tá an feiniméan ar a dtugtaí  “an dá pháirtí go leith” i.e Fianna Fáil, Fine Gael agus leath pháirtí an Lucht Oibre. Ba thír láidir Chaitliceach í Éire ón dtosach a bhí caomhach ó thaobh cúrsaí sóisialta de agus sílim gurbh é sin an fáth nár dhein an Lucht Oibre an fhorbairt chéanna agus a dhein a mhacasamhail  i dtíortha eile.

Bhí thar 80% den vóta ag SF in olltoghchán 1918 agus tar éis na cogaí cathartha scoilt an vóta seo idir Cumann na nGael, réamhtheachtaí Fhine Gael agus Fianna Fáil a bhunaigh Eamonn De Valera  i 1926. Bhí an lámh in uachtar ag an dá pháirtí caomhacha ón dtús agus lean cúrsaí mar sin go dtí an lá atá inniu ann.

Dála an scéil déanfar scrios ar Pháirtí an Lucht Oibre san chéad olltoghchán agus tá an chosúlacht ann go n-aistreoidh vóta an eite chlé go SF, nach fíor pháirtí den eite chlé in aon chor. B’fhéidir go bhfuil sé in am do FF agus FG smaoineamh ar dul isteach i gcomhrialtas tar éis an chéad olltoghchán agus SF  a choimeád amach as an rialtas do chomóradh chéad bhliain Éirí amach na Cásca 1916, rud a  ghoillfidh go mór ar Ghearóid Mac Ádhaimh mar bhí sé ar intinn aige a bheith sa rialtas ó thuaidh agus ó dheas don chomóradh stairiúil.

Agus í ag labhairt ag Scoil Samhraidh William Carleton i dTír Eoghain le déanaí d’iarr iarAire FF Mary  O’Rourke ar FF agus FG dul isteach i gcomhrialtas tar éis an chéad olltoghchán. D’úsáid sí mar spreagadh “ceann des na haithisc  is flaithiúla agus is neamhchlaonta a thugadh riamh” ag a iar-nia, Aire Airgeadais ag an am, Brian Ó Lionnacháin, an chéad bhall de FF a thug an t-aitheasc stairiúil ag comóradh bliana bás Mhichíl Uí Choileáin ag Béal na mBláth i 2010.

Ina óráid dúirt Ó Lionnacháin “Níl na difríochtaí  idir FF  agus FG inniu sainithe [defined] ag an gCogadh Cathartha ná níl siad ar feadh tréimhse fhada. Bheadh sé áiféiseach dá  raibh siad.”

“Tá an tréimhse seo inár stáir ag bogadh as cuimhne de réir a chéile. Iarraimid  ar mhuintir an tuaisceart maireachtáil agus oibriú taobh le chéile in ainneoin an áir agus dhobróin [grief] ó choimhlint a tharla i bhfad níos déanaí agus a bhí i bhfad níos fadtréimhsí”. Agus é ag tagairt do theacht comóradh  chéad bhliain Éirí amach na Cásca dúirt Ó Lionnacháin” Dá bhféadfaí féachaint ar an chomóradh inniu mar ghníomh phoiblí  breise d’athmhuintearas stairiúil ag ceann de láithreacha beannaithe stair na h Éireann beidh mé bródúil as mo pháirt féin ann.”

gerry-adams-td
Ceannaire Shinn Féin, Gerry Adams – an gcuirfeadh Fianna Fáil agus Fine Gael deireadh le polaitíocht Chogadh na gCarad chun a chinntí nach mbeadh Sinn Féin mar chuid den rialtas ó dheas?

Tá an pearsanra teilifíse ó Chorcaigh Bill O’Herlihy ag tabhairt na hóráide stairiúla i m Béal na          mBláth i mbliana. Tá cúlra aige i FF, vótáil sé do Sheán Ó Loinsigh tráth, agus bhí sé ag obair le Garrett Fitzgerald mar chomhairleoir mheán chumarsáide. Dúirt sé go mbeidh sé ag caint faoin téama seo ina aitheasc  i mbliana agus cé go bhfuil difríochtaí polasaithe idir FF agus FG fós bhí a lán rudaí  comhoiriúnach [compatable] acu.

Rinne beirt ollamh  le polaitíocht i gColáiste na Tríonóide, Michael Gallagher agus Michael Marsh, suirbhé ar 1700 ball de FG i 2002. Bhí móramh a cheap nach raibh aon difríochtaí polasaithe idir an dá pháirtí agus daoine a dúirt go raibh dhifríochtaí áirithe idir na páirtithe. Ba é polasaithe faoi Thuaisceart Éireann, chúrsaí cánach agus thalmhaíocht ba mhó a luadh faoi difríochtaí idir na páirtithe. Ní  dúirt ach 5% gurbh é polasaithe faoin Aontas Eorpach an difríocht is mó idir na páirtithe.

Tar éis shocrú Aoine an Chéasta níl aon difríocht idir polasaí FF agus FG faoin tuaisceart. Tar éis an  reifrinn  thuaidh-theasn glacann an stáit ó dheas go mbeidh tuaisceart na hÉireann mar bhall den Ríocht Aontaithe fad agus tá móramh sa tuaisceart i bhfabhar an tsocraithe sin.

Tá an polasaí céanna ag an dá pháirtí faoi chúrsaí cánach, ráta cáin chorparáideach de 10% ar chomhlachtaí agus cáin phearsanta íseal chomh fada agus a íocann sé as seirbhísí poiblí maithe. Caithfimid polasaí an Eoraip a leanúint faoi chúrsaí talmhaíochta agus na hEorpa agus a bhuí sin níl sé i gceist go bhfuil aon difríocht idir FF ná FG faoi na polasaithe seo.

Fiú agus an ghéarchéim eacnamaíochta is mó i stair na tíre ar na bacáin tá an comhrialtas faoi stiúir FG ag leanúint go cruinn an  polasaí déine a bhí aontaithe ag FF  leis an Triúracht sar a  d’áitrigh an rialtas, beag beann ar aon ionchur ó pháirtí an Lucht Oibre. Maidir le cúrsaí eacnamaíochta sa todhchaí  beidh aontas baincéireachta ann faoi cheannas Banc Ceannais na hEorpa agus beidh smacht i bhfad níos mó ag an Aontas Eorpach ar  Bhanc Ceannais na hÉireann agus fiú faoi bhuiséad na hÉireann. Fágfaidh sé sin nach mbeidh aon difríochtaí idir FF agus FG faoi gheilleagar na tíre ina mbeidh na cinntí tábhachtacha  déanta sa Bhruiséil.

Dar an suirbhé bhí tromlach baill FG i bhfabhar cónascadh [merger] le FF. Faraor ní tharlóidh an cónascadh sin ar an toirt. Ar an láimh eile tá seans nach beag  go mbeidh comhrialtas idir FF agus FG  tar éis  gach rud a tharla le déanaí, an borradh agus cliseadh, [boom & bust] an ghéarchéim, teacht na Triúrachta,  déine  agus go mór mór beagnach scriosadh FF. Dar le Paddy Power is comhrialtas idir FF agus FG  rogha na coitiantachta tar éis an chéad toghchán  eile ag 5/4 chun tosach ar chomhrialtas idir FG/LO ag 11/8.Foilsíodh pobal bhreith Red C a thaispeáin FG (29%), FF (22%) nó  51% v rogha mhalartach níos radacaí, neamhspléachaigh (23%), SF (15%), agus an LO (11%), i.e 49%.

Meon Éanna Uí Chionnaith

Agus a chumhacht dosháraithe i FG chuir  Éanna Ó Cionnaith gearáin i gcoinne FF le déanaí sa Dáil go raibh “ais chlaonpháirteachais” [axis of collusion] idir iad agus an Banc Angla Éireannach agus é soiléir nach bhfuil suim dá laghad aige i gcomhrialtas le FF i 2016, nó riamh. Tá gach cosúlacht ann go n-úsáidfidh FG agus an LO an fiosrúchan bainc, chun FF a choimeád as oifig ar feadh téarma eile, nó glúin eile nó go deo fiú.

Ach seans go bhfillfidh an feall ar an bhfeallaire, áfach, mar bhí teangmháil le hÉanna Ó Cionnaith le feidhmeannaigh sa Bhanc Angla Éireannach freisin mar a foilsíodh san ‘Irish Independent’. Ach tá lucht FF buartha mar a léirigh na ráflaí a bhí sna meáin le déanaí faoi cheannasaíocht  Mhíchil Uí Mhairtín. Dúirt baill de bhinse tosaigh FF le comhfhreagraí  nuachta le déanaí nár cheart go mbeadh baint ag aon aire a bhí freagrach leis an Triúracht a thabhairt isteach le haon rialtas sa todhchaí, rud a mbeadh impleachtaí ann do cheannaireacht Mícheáil Uí Mháirtín.

Ina chéad aitheasc mar Cheannaire nuathofa  ar FF go dtí a chéad  Ard Fheis gabh Míchaél Ó Máirtín leithscéal. Dúirt sé “rinneamar botúin, rinneamar rudaí mí cheart agus tá brón orainn faoi seo”. Bhí an chosúlacht ann gur mhaith muintir na hÉireann FF agus iad ar chomhchéim le FG i mí an Mheithimh ar 29%  ach braitheann a lán ar cad a thiocfaidh amach san fhiosrúchán banc.

Tá an gunna i lámha Ó Cionnaith maidir le críochnú an fhiosrúcháin a mhairfidh go dtí tosnú an toghchán áitiúil. Tá dealramh ann nach ndéanfaidh torthaí an fhiosrúcháin aon rud chun fearg na cosmhuintire a mhoilliú faoi bhotúin FF agus an méid a d’fhulaing siad dá réir.

Ní féidir le comhrialtas de  FG agus an LO talamh slán a dhéanamh de go dtiocfaidh siad ar ais sa rialtas as ucht  Polasaí Déine na Triúrachta a chuir i gcrích go daingean tar éis na hidirbheartaíochta a bheith déanta ag FF leo.

Fágann sé sin an rogha mhalartach níos radacaí de SF faoi  cheannaireacht  Gearóid Mac Ádhaimh nach bhfuil gean an phobail ar ó dheas, bailiúcháin de neamhspleáchaigh anaithnid agus fuílleach Pháirtí an Lucht Oibre. Dúirt Albert Reynolds tráth agus é ag caint faoi Bertie Ahern gur mhaith le muintir na hÉireann cá maireann a dTaoiseach. Bheadh sé suimiúil a fháil amach cad a cheapann muintir na hÉireann faoi thurasanna Ghearóid Mhic Ádhaimh sa veain dhubh sin  leis na fuinneoga daite amach chun bualadh le bithiúnach nach féidir le Gearóid aon eolas a thabhairt faoi do na  Gardaí.

An cheist é seo go bhfuil dlí amháin do Ghearóid agus dá chompánaigh agus dlí na tíre don chuid eile againn, cosúil leis an turas go Meiriceá le haghaidh cóireáil leighis, agus gan bheith ag feitheamh i scuainí  lofa  Feidhmeannas na Seirbhísí  Sláinte agus é íoctha ag an earnáil phríobháideach sin a bhíonn Gearóid ag tabhairt amach fúthu sa Dáil.

Mar sin,  is é a bheidh fágtha ná comhrialtas de FG agus FF, faoi cheannaire nua ó Chorcaigh, (idir Simon Coveney agus Michael  McGrath) chun an tír a threorú, tar éis imeacht na Triúrachta ó 2016 ar aghaidh. Thabharfadh  sé rialtas seasmhach dúinn agus gan aon rian de veain dhubh le feiceáil.

 

Cén bhail atá ar na páirtithe?

Agus Séasúr na Dála thart ar feadh bhliain eile amharcann Seán Mícheál Ó Donnchadha ar stádas na bPáirtithe Polaitíochta anois.

Fine Gaeldownload

D’éirigh go maith le FG agus go mór mór le hÉanna Ó Cionnaith agus an Bhille um Cheist na  mBeatha le Linn Toirchis tugtha isteach aigé in ainneoin gur gheall FG roimh an olltoghchán deireanach nach dtugaidís isteach reachtaíocht ar son ghinmhilleadh fiú chun breith na h Ard Cúirte ar son Cás X a dheimhniú agus gur caitheadh cúig Teachtaí Dála agus beirt Sheanadóirí amach as an bPáirtí agus iad ag cloí le seasamh an Páirtí sa toghacháin tá vóta FG fós ar 29% rud a chiallaíonn go bhfuil aird an phobail dírithe ar an eacnamaíocht go príomha seachas ceist an ghinmhilleadh.

Ar an lámh eile, tá cuid des na Teachtaí Dála i FG fiú daoine mar Emer Mulhern a vótáil ar son na reachtaíochta an-mhí –shásta agus má dhéanann Éanna Ó Cionnaith aon bhotún beidh siad ag féachaint ar a gceannaireacht.

Tá buiséad deacair le tabhairt tríd na Dála ag Ó Cionnaith i mhí Dheireadh Fhómhair agus an dealramh ann go mbeidh sé ina dhian-choimhlint lena comhghleacaithe sa comhrialtas, An Lucht Oibre. Tá siad son ag rá gur cheart  buiséad níos éasca a thabhairt isteach agus buntáiste a bhaint as an faoiseamh a fhuaireamar as an socrú maidir leis na Nótaí Gealltanais. Tá Michael Noonan i bhfábhar buiséad dian a thabhairt isteach agus gearradh siar de €3.1 billiún a dhéanamh.

Tá cuid des na hAirí mí-shásta mar tá an cumhacht go léir i lámha baill den Chomhairle um Bainistíocht Eacnamaíochta [ EMC-Economic Management Council], An Taoiseach, An Tanaiste agus an tAire Airgeadais, Michael Noonan agus an tAire Caiteachas Poiblí agus Athchóirithe Brendan Howlin.

Dhá rud a chabhróidh le hÉanna Ó Cionnaith ná dá mbuafadh Maigh Eó Craobh na hÉireann i mhí Mheán Fhómhair agus an cosúlacht ann go mbuafaidh siad taréis an taispeantas a thugadar i gcoinne Dún na n Gall sa cluiche Ceathrú Ceannais agus dá mbeadh an tír ábalta imeacht as an Clár Tarrthála i ndeireadh na bliana, fáil réidh leis An Triúracht agus flaithiúnas na tíre a fháil ar ais. Bheadh cheart ag Ó Cionnaith dul isteach san chéad olltoghcháin eile mar an ceannaire a bhain flaithiúnas ar ais don tír taréis é a bheith caillte ag FF.

Fianna Fáildownload (1)

Bhí ag éiri go maith le Mícheál Ó Máirtín suas le mí Meitheamh. Bhí ag éirí go maith lena bhfeachtas chun áth-eagair a chur ar an bPáirtí agus FF ar comh chéim le FG  29% don chéad uair ó thosnaigh an géarchéim eacnamaíochta. Ansin tháinig ceist an ginmhilleadh agus dúirt an ceannaire go raibh sé i bhfábhar reachtaíocht ar son Cás X agus thug treoir don Pháirtí a shampla a leanúint. Ansin d’iarr Michael McGrath agus Dara Calleary cead saor vótala de réir choinsiasa agus bhí ar Ó Máirtín géilleadh. Bhí sé suntasach gurbh iad bheirt a bheadh i gcomórtas don cheannaireacht dá mbeadh Ó Máirtín ag seasamh síos a dhein an glaoch don saor-vótáil. Ar deireadh, vótáil dhá thrian den Pháirtí Páirliminte i gcoinne na reachtaíochta.

Gan dabht tá damáiste déanta do cheannaireacht Mícheál Ó Mairtín. Anois tá baill den Pháirtí ag caint faoin cheannaireacht arís agus iad ag rá nár cheart Ó Máirtín a bheith ina cheannaire ag dul isteach san olltoghchán atá ag teacht mar bheadh sé ro-shothalach a iarraidh ar mhuintir na hÉireann vótáil do Thaoiseach a bhí ar bhord Rialtais nuair a chaill an tír a flaithiúnas.

Tá sé curtha ina leith freisin  go bhfuil sé timpeallaithe ag líon an-bheag den Pháirtí, Avril Doyle agus Niall Collins san áireamh agus nach bhfuil sé ag éisteacht le héinne eile.

An Lucht Oibredownload (2)

Tá siad síos go dtí 11% sa phobalbhreith is deireannaí agus beagnach leath a chuid tacaíochta caillte acu ón olltoghchán deireanach agus leath de bhaill tofa an pháirtí imithe ar chúis amháin nó cúis eile. Tá easaontas i measc na gcúlbhinseoirí mar tá a fhios acu nach bhfuil puinn seans go dtoghfaí iad san olltoghchán atá ag teacht. Dá mbeidh drochthoradh sna toghcháin atá ag teacht an bhliain seo chugainn, toghchán áitiúil agus Eorpach, beidh deireadh le ceannaireacht Eamon Gilmore.

Níl aon dabht ach go bhfuil Páirtí an Lucht Oibre in ísle bhrí agus go scriosfar iad san olltoghchán atá ag teacht mar bhriseadar a lán dá ngealltanais réam-thoghchán agus ba iad tacadóirí a Pháirtí a fuair an léasadh is mó ó na polasaithe déine atá an Rialtas reatha ag leanúint.

Sinn Féindownload (3)

Tá siad ag 15%, méadú beagnach 50% ar a vóta san olltoghchán deireanach. Agus an tóin taréis titim as an Lucht Oibre san eite clé níl ag éirí comh maith le SF agus ab fhearr leo. Tá fadhb i gcónaí leis an gCeannaire Gearóid Mac Ádhaimh nach bhfuil an svae leis ó dheas. Bhí sé ar intinn ag  Mac Ádhaimh bheith sa rialtas sa Tuaisceart agus sa Deisceart do Chomóradh Chéad Bhliain Éirí Amach na Cásca i 2016. Im thuairimse ní dhéanfaidh SF forbairt mhór ó dheas fad agus atá Mac Ádhaimh mar cheannaire. Bheadh sé níos fearr ag SF fáil réidh leis an gceannaire agus an leas-cheannaire Mary Lou MacDonald a thoghadh mar cheannaire.

Tá dhá fadhb eile ag SF. Tá siad i gcoinne gach rud agus is deacair in amanna a dhéanamh amach a gcuid polasaithe. Sa toghchán deireanach bhí siad i bhfábhar an Seanaid a choimeád ach é a leasú. Tá siad tar éis a mheon a athrú le déanaí agus iad ag rá gur cheart fáil réidh leis an Seanad. Ní dóigh liom go bhfuil sé maith go leor do lucht an fhreasúra a bheith diúltach  faoi gach polasaí rialtais, fiú má tá fiúntas iontu.

Chothaigh SF san díospóireacht faoin ghinmhilleadh gur pháirtí iad atá ar son rogha nó ar a laghad go bhfuil siad i bhfábhar ginmhilleadh i gcúinsí níos leithne ná na páirtithe eile seachas an Lucht Oibre. Tá siad i bhfábhar ginmhilleadh i gcás éigniú ,ciorrú coil agus mínormáltacht mharfach féatais [rape, incest and fatal foetal abnormality]. Bheadh impleachtaí ag an seasamh seo do pháirtithe cosúil le FF dul isteach i gcomhrialtas leo taréis an chéad olltoghchán eile.

An Lucht Neamhspleách

Chruthaigh an díospóireacht faoin ghinmhilleadh nach bhfuil siad thar moladh beirte mar tá polasaí difriúla ag a lán acu. Bhí cuid acu mar Mattie McGrath agus Michael Healy Rae i gcoinne aon ghinmhilleadh a cheadú agus vótáil siad i gcoinne na reachtaíochta. Bhí cuid eile mar Richard Boyd Barrett agus Claire Daly agus iad ar son rogha agus vótáil siad i gcoinne na reachtaíochta mar bhíodar i bhfábhar ginmhilleadh i gcúinsí i bhfad níos leithne. Tá siad ar 26% sa pobalbhreith is deanaí. Ní dóigh liom go bhfaighidh siad an vóta seo san toghacháin atá le teacht.

Ginmhilleadh : Iarmhairtí Polaitiúla

Seán Míchaél Ó Donnchadha

 Fine Gael

Bua atá anseo go gearrthréimhseach d`Éanna Ó Cionnaith. Thóg sé cinneadh láidir gan cead saorvóta ar bhonn coinsiasa a thabhairt do Theachtaí Dála a raibh fadhbanna acu leis an reachtaíocht agus níor chaill sé ach cúig theachtaí. Tá seans ann go gcaillfidh sé beirt sheanadóirí an tseachtain seo chugainn nuair a bheidh an díospóireacht sa Seanad ar an Bhille.download

Is iad seo Fidelma Healy- Eames agus Paul Bradford, fear céile Lucinda Creighton. Ag  féachaint don thodhchaí áfach cé gur vótáil cuid des na teachtaí FG don bhille seo mar níor theastaigh uatha go gcaithfí amach as an pháirtí iad  bhí díomá mhór orthu mar thuigeadar go raibh geallúint tugtha ag FG roimh an olltoghcháin deireanach don Ghluaiseacht ar son na Beatha [Pro-Life Movement] nach dtabharfadh siad reachtaíocht isteach ar son ginmhilleadh.

Níl siad son ró-shásta l`Eanna Ó Cionnaith agus beidh siad ag féachaint ar a cheannasaíocht san fhadthréimse. Tá an feachtas seo go léir taréis a bheith an-thromchúiseach d`Finne Gael agus ní doigh liom go mbeidh aon fhonn orthu tabhairt faoin ginmhilleadh ar feadh tréimhse fada. Tá siad ag cur an milleán go léir ar an lucht oibre agus beidh impleachtaí ag seo ag a bpáirtíocht i gcomhrialtas leo sa todhchaí.

An Lucht Oibre

Is léir anois gur pháirt í iad an Lucht Oibre atá “ar son rogha”[pro-choice].

download (2)

Beidh impleachtaí ar seo ar a bpáirtíocht i gcomhrialtas sa todhchaí mar is léir nach bhfuil aon suim ag muintir FG ginmhilleadh a cheadú ar coinsí níos leithne ná Cás X.

Bua é seo áfach don Lucht Oibre, an rud is annamh is iontach.

Sinn Féin

Ní féidir a rá go beacht gur pháirtí iad ar son rogha ach tá teachtaí dála acu cosúil leis an leas-cheannaire Mary Lou McDonald atá i bhfábhar ginmhilleadh ar chúinsí níos leithne ná Cás X, éigniú, ciorrú coil agus mínormáltacht fhéatas, ach go háirithe.download (3)

Bheadh tionchar ag an bpolasaí seo ar chomhrialtas idir iad féin agus FF, in ar vótáil dhá thrian dá dteachtaí dála i gcoinne an reachtaíocht reatha.

Fianna Fáil

Beidh díomá ar an cheannaire Míchaél Ó Máirtín nár ghlac an páirtí lena threor gan cead saor-vótála a ligean ar an cheist achrannach seo. Seans go bhfuil a cheannasaíocht ar an pháirtí laghdaithe agus go bhféachfaí ar sa ghearrthréimhse mar cheannaire eatramhach go dtí go mbeidh an beirt is mó a chuaigh ina  choinne ar cheist na saor-vótala Michael McGrath agus  Dara Calleary réidh le dul i gceannas ar an pháirtí.download (1)

Tá sé suntasach gur vótáil dhá thrian den pháirtí i gcoinne reachtaíocht an comhrialtais. Is léir anois gurbh é FF an páirtí is mó atá ar son na beatha, rud nach bheag i bhfianaise ar a tharla do gheallúint FG don Ghluaiseacht ar son na mBeatha roimh an t-olltoghcháin deireanach agus an chaoi a bhfuil an-difríochtaí  ar an cheist seo i measc lucht neamhspleách.

 

An Lucht Neamhspleách

Is tairne eile i gcónra an lucht neamhspleách an chaoi ar láimhseáil siad an reachtaíocht seo. Tá cuid acu mar Mattie McGrath agus Michael Healy-Rae caomhnach go leor ach tá cuid eile cosúil le Joe Higgins agus Richard Boyd- Barrett ar son rogha agus beagnach ginmhilleadh ar éilimh cosúil leis An Ríocht Aontaithe a bheith ar fáil.

Cuirfidh sé sin eagla ar dhaoine atá i gcoinne ginmhilleadh vótáil d` iarrthóirí  neamhspleácha  sa todhchaí.

Díospóireacht theasaí maidir le Ginmhilleadh

Ginmhilleadh chun tosaigh

Anailís le Ciarán Dúnbarrach

Is fada ceist an ghinmhillte curtha ar an mhéar fhada ag Éirinn ach is léir anois nach bhfuil an mhéar sin fada go leor a thuilleadh.

Tá ceist an ghinmhillte go mór chun tosaigh i bpolaitíocht na hÉireann faoi láthair, ní amháin idir na páirtithe ach iontu féin.

Inné sa ‘Sindo’, “Labour duo reveal plan to liberalise law bit by bit,” a ba é an fo-cheannteideal.

Bhí an scéal bunaithe ar thaifead rúnda a rinne gníomhaire frith-ghinmhillte ar bheirt TD ó Pháirtí an Lucht Oibre, Anne Ferris agus Aodhán Ó Riordáin.

Léirigh siad beirt gur chreid siad gur próiseas a bheas ann maidir le ginmhilleadh a thabhairt isteach in Éirinn agus gurb é reachtaíocht ar chás X an tús leis an phróiseas sin go díreach.

Faoi láthair, tá ginmhilleadh mídhleathach in Éirinn ach amháin má tá saol na máthar i mbaol. Mar sin féin, creidtear go dtaistealaíonn idir 4,000 agus 5,000 bean chuig an Bhreatain gach bliain chun ginmhilleadh a fháil.

Ní aon rún é go bhfuil Anne Ferris agus Aodhán Ó Riordáin ar son ghinmhilleadh de réir éilimh ach beidh brú ar Ó Riordáin go háirithe mar gheall ar an alt seo – de bhrí gur léirigh sé nach mbeadh sé soiléir faoina sheasamh i dtaca leis an cheist seo agus é ag caint leis na meáin.

Chomh maith leis sin, chaith sé anuas ar mhuintir Mhuineacháin agus a ndearcadh, dar leis, i leith cheisteanna morálta.

Ní dócha go bhfaighidh sé cárta ó Chomhairle Chontae Mhuineacháin um Nollaig.

Cé gur páirtí coimeádach iad Fine Gael i gcoitinne, agus cé go dtacóidh an chuid is mó den pháirtí le reachtaíocht ‘Cás X’ mar atá beartaithe – tá baol éirí amach nach beag ann.

Is é an fhadhb atá ag cuid mhaith d’Fhine Gael ná go mbeadh siad beartaithe go n-úsáidfear an reachtaíocht chun ginmhilleadh de réir éilimh a thabhairt isteach.

Creideann siad go dtarlóidh sé sin má luaitear baol féinmharaithe mar chúis chun ginmhilleadh a fháil.

Tá sé ráite cheana ag an TD do Ghaillimh Thoir, Brian Walsh, nach mbeidh sé ag tacú leis an bhille seo.

Tá an tAire Sóisearach, Lucinda Creighton an-ghlórach ar an cheist agus tá blag scríofa aici ar an ábhar seo.

Lucinda Creighton, TD
Lucinda Creighton, TD

Tuigtear go mbeadh sí réidh chun éirí as aoireacht an pháirtí mar gheall ar an cheist.

D’iarr an Taoiseach ar dhaoine aréir, chun foighid a bheith acu agus chun fanacht go dtí go bhfoilseofar an bille sula ndéanfaidh siad breithiúnas air.

Bhí ceannaire Fhianna Fáil, Micheál Martin ag iarraidh a bheith glic ar an cheist seo agus Fianna Fáil a stiúradh tríd lár na díospóireachta.

Ach bí bheidh sé ábalta sin a dhéanamh anois agus srian láidir curtha ag Ard-Fheis a pháirtí air.

Ritheadh rún ag dearbhú gur páirtí ‘ar son beatha’ iad Fianna Fáil agus rún eile a chuaigh i gcoinne  “the introduction of any legislation which introduces the ‘risk of suicide’ as a threat to life of the mother and legitimises abortion in Ireland.’’

Thug 80% de fheisirí an pháirtí tacaíocht don rún udaí sin.

Tá clú ar Shinn Féin mar gheall ar smacht polaitiúil taobh istigh den pháirtí sin. Mar sin féin, tá easaontas á léiriú mar gheall ar an cheist áirithe seo.  Tuigtear go bhfuil an páirtí sa Dáil scoilte 50/50 maidir leis an ghinmhilleadh.

Cé go bhfuil go leor daoine taobh istigh de Shinn Féin ar son ginmhilleadh níos forleathana a bheith ar fáil  – ní dócha go ligfear don cheist an páirtí a scoilteadh áfach.

Níl an cheist seo chun imeacht ón stáitse go luath nó choíche.

Arbh fhéidir leis an ghinmhilleadh deireadh a chur le páirtithe polaitiúla na hÉireann mar atá siad san am atá i láthair agus deireadh a chur le polaitíocht Chogadh na gCarad faoi dheireadh?

Cá bhfios, ach is cinnte nach féidir an ‘genie’ seo a chur ar ais sa bhuidéal.

[Uasdátú : Déanfaidh an chomh-aireacht cinneadh maidir leis an Bhille ar chás X inniu. Tuigtear go mbeidh baol féinmharaithe san aireamh mar chúis chun deireadh a chur le toirchis / ginmhilleadh a fháil.] 

Béim leagtha ar an Ghaeilge ag Micheal Martin

Leag ceannaire Fhianna Fáil, Mícheál Martin, an-bhéim ar an Ghaeilge agus é ag tabhairt óráide ag comóradh de chuid Fianna Fáil ar Éirí Amach 1916  ag Cnoc an Arbhair, Baile Átha Cliath, inniu.

Dúirt sé :

Even though they had amongst them many people who had taken the lead in working for the revival of our language they also both respected the role of the Anglo-Irish tradition. For example, Thomas MacDonagh’s most important academic work, which is still taught in our universities, was a passionate argument for how works in English produced in Ireland had a uniquely Irish voice which should be recognised and valued as a national treasure.

The men and women of 1916 were at the vanguard of patriots who helped preserve our national language in the face of the ravages of official policy and depopulation. Many people have quite wrongly said that they used the language as a divisive force – that they saw this island as divided between Gaels and foreigners. This is completely untrue.

They formed part of a long and inclusive tradition which saw a shared gaelic heritage as something which should unite everyone on this island. The first printed book in Irish was the Book of Common Prayer. Time and again over two centuries it was scholars of non-nationalist traditions that had the biggest impact in helping preserve folk memories and to turn Irish into an accessible written language.

The men and women of 1916 were inspired by the Gaelic League and the prospects of reviving the language – equally they were inspired by the potential of the language as something which could reach across class and traditions.

I believe we need to be true to this in our support for the language today. More children than ever are being taught through Irish and for the first time there is a proper long-term strategy, published three years ago, for its permanent development.

 

Ceannaire Fhianna Fáil. Micheál Martin

Cé go bhfuil tagairt déanta don Straitéis 20 bliana ansin, atá á i rith an ama ag an rialtas reatha, agus don Ghaelscolaíocht, ní dhearna sé aon choimitmint nua don teanga.

Leag sé béim ar chúrsaí sa Tuaisceart chomh maith, ach ionsaí ar Shinn Féin a bhí i gceist go bunúsach. Ní dhearna sé aon tagairt d’Éire aontaithe agus cé gur dhúirt sé go raibh vótóirí náisiúnacha agus poblachtacha ligthe síos ag Sinn Féin, níor luaigh sé a dhath faoi Fhianna Fáil ag glacadh páirte i dtoghcháin ó thuaidh.

Mhaigh sé go raibh baint ag easpa díograis rialtas na hÉireann agus rialtas na Breataine i leith an Tuaiscirt, dar leis, contúirteach agus go raibh ról aige seo le deacrachtaí polaitiúla a bhí ann ó thuaidh le tamall anuas.

Dúirt sé :

Unfortunately, what we are seeing today is a clear and dangerous lack of commitment on the part of both the Irish and British governments to making sure that the institutions established under the Agreement are working properly and that there is no backsliding.

The flag protests, increased dissident activity and growing public discontent at a dysfunctional Executive and Assembly have coincided with two years of a hands-off strategy from the Irish and British Governments.

 

Fianna Fáil chun cinn ar an slua

Ceannaire Fhianna Fáil. Micheál Martin
Ceannaire Fhianna Fáil. Micheál Martin

I bpobalbhreith de chuid Millward Brown a fhoilseofar sa ‘Sunday Independent’ maidin amárach léireofar go bhfuil Fianna Fáil chun tosaigh ar na páirtithe eile.

Seo a leanas torthaí na pobalbhreithe sin, FF 27 (-2), FG 24 (-1), SF 16 (-4), Lucht Oibre 12 (+3), Neamhspleáigh agus dreamanna eile 21 (+3).

Níl cinneadh déanta ag 35% den phobal maidir le cén dóigh a vótálfadh siad, líon suntasach.